Hakan YetisElliott Dalga Teorisi, 1930’lu yıllarda Ralph Nelson Elliott tarafından geliştirilmiştir. Elliott, piyasa hareketlerinin temelde yatırımcıların kitle psikolojisinden kaynaklandığını ve bu psikolojinin doğal ritimler halinde, belirli dalga desenleri çizerek ilerlediğini savunmuştur.
1. Temel Yapı: 5-3 Kuralı
Teoriye göre, bir piyasa trendi (yükseliş veya düşüş) temelde birbirini takip eden iki ana kalıptan oluşur:
A. İtici Dalgalar (Motive Waves) – 5 Dalga
Bu dalgalar, ana trend yönünde ilerleyen ve trendin hakimiyetini gösteren hareketlerdir. Bir yükseliş trendinde (boğa piyasası) 5 dalga yukarı, bir düşüş trendinde (ayı piyasası) 5 dalga aşağı oluşur.
- Yapı: 5 dalga (1, 2, 3, 4, 5)
- İtici Dalgalar: 1, 3 ve 5 (Trend yönünde ilerler).
- Düzeltici Dalgalar: 2 ve 4 (Ana trendin tersine, geçici geri çekilmelerdir).
B. Düzeltme Dalgaları (Corrective Waves) – 3 Dalga
İtici 5 dalgalık hareket tamamlandıktan sonra, piyasa bir sonraki büyük hareketine başlamadan önce mutlaka ana trendin tersi yönde bir düzeltme hareketi yapar.
- Yapı: 3 dalga (A, B, C)
- Hareket: A ve C dalgaları düzeltme yönündedir, B dalgası ise geçici olarak önceki trend yönüne döner.
2. Fraktal Yapı (Kendine Benzerlik)
Elliott Dalga Teorisinin en önemli özelliği, fraktal olmasıdır. Yani, büyük bir dalganın iç yapısı da kendisinden daha küçük 5-3 dalga desenlerinden oluşur ve bu sonsuza kadar devam eder.
- Örneğin, büyük bir “Dalga 3” (İtici Dalga) kendi içinde daha küçük 5 alt dalgadan (i, ii, iii, iv, v) oluşur.
- Bu durum, analizin farklı zaman dilimlerinde (dakikalık, saatlik, günlük, yıllık) aynı desenleri aramasına olanak tanır.
3. Elliott Dalgalarının Uygulanması ve Eleştirisi
Uygulama (Analiz)
Analistler, bu dalga yapılarını kullanarak fiyat hareketlerini saymaya çalışır ve trendin hangi aşamasında olduğunu belirlerler. Bu sayım, yatırımcının bir sonraki büyük hareketin yönünü ve büyüklüğünü (genellikle Fibonacci oranları ile) tahmin etmesine yardımcı olur.
Eleştiri
Teori, teknik analizin en zor uygulanan yöntemlerinden biri olarak görülür ve sıklıkla eleştirilir:
- Subjektiflik: Dalga sayımının kuralları net olsa da, bir analistin başladığı nokta ile diğerininki farklı olabilir, bu da sonuçları subjektif hale getirir.
- Geriye Dönük Analiz: Teori, geçmiş veriler üzerinde mükemmel çalışsa da, geleceğe yönelik canlı piyasada dalga sayımını yapmanın çok zor olduğu söylenir.
- Esneklik: Teoriye göre, dalga sayımı yanlış çıktığında analistler genellikle yeni bir sayım başlatarak teorinin esnekliğini eleştiriye açık hale getirirler.
