Hakan YetisBir yatırımcının başarısı, genellikle verdiği emrin türünü ve doğru zamanlamayı seçmesine bağlıdır. Emirler, fiyat ve zamanlama kriterlerine göre farklılık gösterir:
A. Fiyat Bazlı Emir Türleri (En Sık Kullanılanlar)
Bu emirler, işlemin hangi fiyattan gerçekleşeceğini belirler.
1. Limit Emir (Limit Order)
Yatırımcının belirlediği kesin bir fiyattan (veya daha iyi bir fiyattan) işlem görme talimatıdır.
- Özelliği: Emir, belirlenen fiyata ulaşana kadar gerçekleşmez ve bu fiyata ulaşılamazsa gerçekleşmeden kalır. Risk kontrolü sağlar.
- Örnek: “X hissesini en fazla 50 TL’den al.”
2. Piyasa Emri (Market Order)
Yatırımcının, emrin verildiği anda piyasada geçerli olan en iyi fiyattan derhal gerçekleşmesini istediği emirdir.
- Özelliği: En hızlı gerçekleşen emir türüdür, ancak fiyat garantisi yoktur. Büyük oynaklığın olduğu anlarda beklediğinizden farklı bir fiyattan gerçekleşebilir (kayma/slippage riski).
- Örnek: “Y hissesini hemen, mevcut fiyattan al/sat.”
3. Piyasadan Limite Emir (Market-to-Limit Order)
Öncelikle piyasa emri gibi işlem görür; ancak emrin tamamı anında gerçekleşmezse, kalan kısmı gerçekleştiği son fiyat üzerinden limit emir haline gelir.
- Özelliği: Hem hız hem de kalan kısım için bir miktar fiyat kontrolü sağlar.
B. Zaman Bazlı Emir Türleri
Bu emirler, emrin piyasada ne kadar süreyle geçerli kalacağını belirler.
| Emir Türü | Açıklama |
| Günlük Emir | Yalnızca emrin verildiği işlem günü (seans bitimine kadar) geçerlidir. Gerçekleşmezse gün sonunda otomatik iptal olur (BIST’te standart emir türüdür). |
| Kalanı İptal Et (KİE) | Emrin gerçekleşen kısmı dışında kalan miktar, anında sistem tarafından iptal edilir. Tek seferde hızlı işlem yapmak isteyenler kullanır. |
| Hemen Gerçekleştir/Kalanı İptal Et (HGKİ) | Emrin tamamı veya bir kısmı anında gerçekleşir; gerçekleşmeyen kısmı ise hemen iptal edilir. |
Emirlerin İşleyişi
Verilen tüm alım ve satım emirleri, Borsa İstanbul’un sisteminde bir emir defterinde (order book) toplanır.
- Alım Emirleri (Talep): En yüksek fiyattan alım emri verenler üst sıradadır.
- Satım Emirleri (Arz): En düşük fiyattan satım emri verenler üst sıradadır.
Alım emrinin fiyatı ile satım emrinin fiyatı eşleştiği (kesiştiği) anda, işlem gerçekleşir ve bu yeni fiyat piyasada anlık fiyat olarak görünür.
