Hakan YetisBorsada lot, hisse senetlerinin alım ve satımında kullanılan standart birimdir. En basit tanımıyla, borsa terminolojisinde 1 lot = 1 adet hisse senedi demektir.
Geçmişte hisseler fiziksel kağıtlar halindeyken belirli paketler (desteler) halinde satılırdı; ancak günümüzde dijital piyasalarda 1 adet hisse alabilmenize olanak sağlayan bu birime “lot” diyoruz.
Lot Hakkında Bilmeniz Gereken Temel Bilgiler
- Minimum İşlem Tutarı: Borsa İstanbul’da (pay piyasasında) işlem yapabilmek için en az 1 lot almanız gerekir. Yarım lot veya 0.5 adet hisse alamazsınız.
- Fiyat İlişkisi: Bir hissenin ekran fiyatı 50 TL ise, 1 lot alabilmek için 50 TL (artı komisyon) ödemeniz gerekir. 100 lot almak isterseniz 5.000 TL ödersiniz.
- Lot Sayısı ve Ortaklık: Şirketin toplam lot sayısı, o şirketin sermayesini temsil eder. Elinizdeki lot sayısının, şirketin toplam lot sayısına oranı sizin ortaklık yüzdenizi belirler.
Lot Çeşitleri ve Özel Durumlar
Borsada bazen “lot” kelimesi farklı kavramlarla karşımıza çıkar:
1. Kesirle Lot (Küsurat)
Sermaye artırımları (bedelli/bedelsiz) veya temettü ödemeleri sonucunda bazen hesabınızda 1.25 lot gibi küsuratlı rakamlar oluşabilir. 1 tam lotun altındaki bu parçalara “kesirat” denir. Bu küsuratları normal borsa ekranından satamazsınız; genellikle bankanızın yatırım menüsündeki “Küsurat İşlemleri” bölümünden elden çıkarmanız gerekir.
2. Lot İadesi (Halka Arzlar)
Halka arzlara katıldığınızda, talebinizden daha az hisse verilmesine halk arasında “lot altı kalmak” veya “dağıtılan lot miktarı” denir. Örneğin 100 lot talep edersiniz ama talep çok olduğu için size sadece 10 lot düşebilir.
Lot Sayısı Neden Önemlidir?
Bir şirketin piyasadaki toplam lot sayısı (fiili dolaşımdaki pay), o hissenin ne kadar “ağır” veya “hafif” olduğunu gösterir:
- Lot Sayısı Az Olan Hisseler: Genellikle daha sığdır. Küçük paralarla bile fiyatı hızla yukarı veya aşağı hareket edebilir (volatilite yüksektir).
- Lot Sayısı Çok Olan Hisseler: (Örn: THY, Ereğli) Bu hisseleri hareket ettirmek için çok büyük sermayeler gerekir. Bu nedenle daha stabil ve güvenli kabul edilirler.
Önemli Not: Kripto para piyasalarında 0.0001 adet gibi çok küçük miktarlarda alım yapılabilirken, borsada kural nettir: 1 adet (lot) alt sınırınızdır.
