Hakan YetisBorsada ilk kotasyon, bir şirketin hisse senetlerinin veya borçlanma araçlarının (tahvil vb.) borsa listesine ilk kez kabul edilmesi ve borsada işlem görmeye başlaması sürecidir.
Daha teknik bir ifadeyle; bir menkul kıymetin borsa kotuna (listesine) alınarak, o borsanın pazarlarında alım-satıma konu edilebilir hale gelmesidir.
İlk Kotasyonun Temel Şartları
Borsa İstanbul’da bir şirketin ilk kotasyon alabilmesi için belirli kriterleri karşılaması gerekir. Bu kriterler şirketin hangi pazarda (Yıldız Pazar, Ana Pazar vb.) işlem göreceğine göre değişse de genel olarak şunları kapsar:
- Faaliyet Süresi: Şirketin kuruluşundan itibaren genellikle en az 2 takvim yılı geçmiş olması gerekir.
- Kârlılık: Şirketin son iki yılda (veya başvuru döneminde) dönem kârı elde etmiş olması beklenir.
- Finansal Yapı: Özsermaye / sermaye oranının 1’den büyük olması gibi mali sağlamlık şartları aranır.
- Piyasa Değeri: Halka arz edilecek payların toplam piyasa değerinin borsanın belirlediği alt limitlerin üzerinde olması gerekir.
- Hukuki Durum: Payların üzerinde devir ve tedavülü kısıtlayıcı herhangi bir engel bulunmamalıdır.
İlk Kotasyonun Avantajları
- Likidite: Şirket payları nakde dönüştürülebilir hale gelir.
- Prestij ve Şeffaflık: Borsaya kote olmak, şirketin bağımsız denetimden geçtiğini ve şeffaf bir yapıda olduğunu simgeler.
- Finansman Kaynağı: Şirket, banka kredisi yerine halka arz yoluyla doğrudan sermaye artırımı yaparak kaynak sağlayabilir.
Kotasyon Türleri Arasındaki Fark
İlk kotasyonu daha iyi anlamak için diğerleriyle kıyaslayabiliriz:
- İlk Kotasyon: Şirketin borsaya ilk girişi.
- İlave Kotasyon: Zaten borsada olan bir şirketin, bedelli veya bedelsiz sermaye artırımı yaparak çıkardığı yeni payların da listeye eklenmesi.
- Kottan Çıkarma: Şirketin borsa şartlarını kaybetmesi veya kendi isteğiyle borsa listesinden ayrılması.
