Hakan YetisBorsada mum çubuğu (candlestick), bir yatırım aracının belirli bir zaman dilimi (1 dakika, 1 saat, 1 gün vb.) içindeki fiyat hareketlerini görselleştiren en popüler grafik türüdür.
- yüzyılda Japon pirinç tüccarları tarafından geliştirilen bu yöntem, sadece fiyatın nereye gittiğini değil, piyasadaki alıcı ve satıcıların psikolojik savaşını da gösterir.
Bir Mum Çubuğunun Anatomisi
Bir mum çubuğu bize tek bir bakışta 4 kritik veri sunar:
- Açılış Fiyatı: Periyot başladığındaki ilk fiyat.
- Kapanış Fiyatı: Periyot bittiğindeki son fiyat.
- En Yüksek Fiyat (Tepe): O sürede görülen en uç yukarı nokta.
- En Düşük Fiyat (Dip): O sürede görülen en uç aşağı nokta.
Mumun Renkleri ve Anlamları
- Yeşil (veya Beyaz) Mum: Fiyatın yükseldiğini gösterir. Kapanış fiyatı, açılış fiyatından daha yukarıdadır. (Boğa piyasası hakimiyeti).
- Kırmızı (veya Siyah) Mum: Fiyatın düştüğünü gösterir. Kapanış fiyatı, açılış fiyatından daha aşağıdadır. (Ayı piyasası hakimiyeti).
Gövde ve Fitil (Gölge) Ne Anlatır?
- Gövde (Mumun Kalın Kısmı): Açılış ve kapanış arasındaki mesafedir. Gövde ne kadar uzunsa, o yöndeki (alış veya satış) baskı o kadar güçlüdür.
- Fitiller/İğneler (Mumun Üst ve Alt Çizgileri): Fiyatın o süreçte oraları test ettiğini ama orada kalıcı olamadığını gösterir.
- Üstteki uzun fitil: Satıcıların fiyatı aşağı bastırdığını,
- Alttaki uzun fitil: Alıcıların fiyatı yukarı ittiğini (destek bulduğunu) simgeler.
Neden Çizgi Grafikten Daha İyidir?
Çizgi grafikler sadece kapanış fiyatlarını birleştirir ve gün içindeki “kavgayı” gizler. Mum çubukları ise size piyasanın kararsız mı (küçük gövdeli mumlar), yoksa kararlı mı (büyük gövdeli mumlar) olduğunu söyler.
İpucu: Eğer bir mumun gövdesi çok küçük, fitilleri ise çok uzunsa (buna Doji denir), bu piyasada tam bir kararsızlık olduğunu ve trendin her an yöne değiştirebileceğini haber verebilir.
